Vervoerregio Gent

Doelen

Iedereen wenst samen de mobiliteitsvraagstukken voor de regio te inventariseren en te bouwen aan een innovatieve toekomstgerichte mobiliteit. Dit voor een bereikbare samenleving die de dynamiek van de regio ondersteunt.

De vervoerregioraad maakt hiervoor een regionaal mobiliteitsplan op. Dit plan doet uitspraken over de belangrijke mobiliteitsuitdagingen van de regio, tekent het openbaar vervoersnetwerk uit en stelt maatregelen voor de verbetering van de doorstroming, de verkeersveiligheid en het fietsbeleid voor.

Regio en partners

Vervoerregio Gent omvat 23 gemeenten (inclusief drie fusiegemeenten) en telt ongeveer 677.000 inwoners. Het gaat om een grote regio, niet alleen in aantal gemeenten, maar ook in oppervlakte (ca. 1.200 km2). De regio is bovendien heel divers en bestaat uit zowel sterk verstedelijkte, randstedelijke als landelijke gebieden. De North Sea Port is de belangrijkste tewerkstellingspool; de haven creëert ongeveer 44.000 directe en 54.000 indirecte banen.

De regio bevindt zich in de Vlaamse ruit op het knooppunt van een aantal belangrijke verkeersnetten zowel over spoor, over water als over de weg. Deze assen verbinden de regio met de kust, Antwerpen, Brussel, ...

De Vervoerregio Gent omvat 23 gemeenten.

Volgende partners werken samen aan een innovatieve toekomstgerichte mobiliteit voor de regio:

- de 23 besturen van de gemeenten van de vervoerregio

- Departement Mobiliteit en Openbare Werken

- Agentschap Wegen en Verkeer

- De Vlaamse Waterweg

- Afdeling Maritieme Toegang

- De Lijn

- De Werkvennootschap

- Departement Omgeving

- NMBS

- Infrabel

- Provincie Oost-Vlaanderen

- Veneco

- North Sea Port

- Projectbureau Gentse Kanaalzone

- Mobiliteitsbedrijf Gent

Samenwerking in vervoerregio Gent

Vervoerregio Gent begint niet van een wit blad. Bestaande samenwerkingen tussen gemeenten zorgen voor een degelijke basis en versterken de vervoerregiowerking. 

  • Alle gemeenten van de Gentse vervoerregio zijn gesitueerd binnen Provincie Oost-Vlaanderen. In het provinciaal mobiliteits- en ruimtelijk beleid worden de gemeenten regelmatig betrokken en werken ze samen aan een visie en diverse bovenlokale projecten. 
  • Er zijn onder meer volgende samenwerkingsverbanden en lopende intergemeentelijke projecten in de Gentse vervoerregio: 
    • LEADER Meetjesland 
    • Oost-Vlaams Kerngebied 
    • Project Gentse Kanaalzone 
    • Euregio Scheldemond 
    • ESF-project 'Versterkt streekbeleid Regionetwerk Gent' 
  • Intercommunale Veneco brengt 19 van de 23 gemeenten op regelmatige basis samen in een intergemeentelijk mobiliteitsoverleg. Het ondersteunt gemeentelijke ambtenaren en bestuurders, o.a. op vlak van ruimtelijke ordening en mobiliteit. 
  • Alle gemeenten en actoren in de Gentse vervoerregio drukken de ambitie uit om een sterke vervoerregio uit te bouwen, zowel op vlak van visievorming als operationeel. 

Waar is de vervoerregio nu mee bezig? 

Korte termijn 

In een versneld proces wordt binnen de vervoerregio werk gemaakt van het Nieuw Openbaar Vervoerplan. De Vervoerregio Gent maakte in mei dit voorlopig korte termijnplan met een kaartenboek voor alle reguliere buslijnen van het openbaar vervoer en een concept voor het Vervoer op Maat voor. Het plan wordt definitief afgeklopt in september en treedt in werking in december 2021. De komende maanden wordt het plan voorgesteld aan stakeholders en gemeenteraadsleden.    

Het nieuwe openbaar vervoerplan moet leiden tot een sterkere concurrentiepositie voor het openbaar vervoer in de vervoerregio en op die manier een alternatief vormen voor heel wat autoverplaatsingen. Zo wordt een goede basis gelegd om binnen een budgetneutraal kader het aandeel van duurzame modi in de modal split in de komende jaren te laten groeien. De nodige maatregelen om ook op langere termijn naar een betere en duurzame mobiliteit te gaan in de regio worden in het komende jaar verder uitgewerkt in het regionaal mobiliteitsplan. 

Vier vervoerlagen 
Basisbereikbaarheid bestaat immers uit vier vervoerlagen: het treinnet (NMBS), het kernnet (verbindingen tussen belangrijke steden), het aanvullend net (o.a. ontsluitende buslijnen vanuit kleinere steden en gemeenten) en het vervoer op maat (lokale, al dan niet private, initiatieven, zoals bijvoorbeeld de buurtbus, taxi’s en doelgroepenvervoer). De vervoerregio adviseert over het trein- en het kernnet, en stippelt zelf het aanvullend net en het vervoer op maat uit. De Lijn vult het kernnet en het aanvullend net in. 

Budgetneutraal en afgestemd op noden van de reiziger 

Vervoerregio Gent ging, net als de andere vervoerregio’s, aan de slag met duidelijke spelregels voor de opmaak van dit plan. Basisbereikbaarheid en budgetneutraliteit zijn hierbij bepalend. Op basis van de onderzoeksvragen van de gemeenten werden voor en door de Vervoerregio Gent een set van principes en criteria gedefinieerd.  De algemene basisprincipes basisbereikbaarheid (geldend voor alle vervoerregio’s) zijn hierbij altijd sturend en werden stapsgewijs geïnternaliseerd doorheen het proces.  Deze principes en criteria zijn als richtlijn gebruikt enerzijds in de consequente en objectieve beantwoording van de onderzoeksvragen en anderzijds om prioritaire aanpassingen te bepalen. 

De belangrijkste speerpunten van het regulier net 

Het openbaar vervoerplan treedt in werking in december 2021. De komende maanden wordt het plan uitgebreid voorgesteld aan stakeholders en gemeenteraadsleden tijdens infomomenten. De belangrijkste speerpunten zijn: 

  • Een busnetwerk dat zowel qua reiswegen als dienstregeling beter wordt afgestemd op het treinnetwerk van de NMBS en inspeelt op de effectieve vervoersvraag tussen kernen 
  • Frequentieverhogingen op alle grote assen, zowel tijdens weekdagen als in het weekend 
  • Een substantiële verbetering van het aanbod tussen de randgemeenten en Gent met frequenties die tijdens de daluren tot dubbel zo hoog als vandaag zijn 
  • Een betere ontsluiting van grote attractiepolen van regionaal belang 
  • Het rechttrekken van een groot aantal verbindingen waardoor sneller gereisd kan worden 
  • Het avondaanbod op de sterke assen van het streeknet is uitgebreid 
  • Een nieuw tram- en stadsbusnet met frequentere, snellere verbindingen en een bediening tot na middernacht op de meeste lijnen 
  • De belangrijke knooppunten van het stadsnet in Gent (Sint-Pietersstation, Zuid, Dampoort en Rabot) worden ook bediend door streeklijnen 

Vervoer op maat 

Lacunes in het regulier net worden ingevuld met het Vervoer op Maat. Elke vervoerregio krijgt daarvoor middelen ter beschikking vanuit Vlaanderen.  Dit systeem van vervoer op maat gaat ook in werking in december 2021.  

Hier zijn de belangrijkste speerpunten : 

  • De rol van de belbussen wordt opgenomen door verschillende systemen binnen het concept van Vervoer op Maat 
  • Het Vervoer op Maat is volledig vraagvolgend en biedt een oplossing voor die gebieden die niet bediend worden door regulier openbaar vervoer. 
  • Faciliteren voor- en natransport door middel van fietsdeelsystemen 
  • Het systeem van de bediening van bedrijventerreinen door MaxMobiel wordt bevestigd 
  • Vraaggestuurd flexibel vervoer voor doelgroepgebruikers 
  • Er wordt een regionaal autodeelsysteem uitgewerkt.  

Volgende stappen 

Het geïntegreerd regionaal mobiliteitsplan legt de globale mobiliteitsvisie van de verschillende partners voor de vervoerregio vast tegen 2030, met een doorkijk naar 2050. Alle vervoerswijzen komen daarbij aan bod, zowel voor personen- als voor goederenvervoer. 

Het plan doet uitspraken over de belangrijkste mobiliteitsuitdagingen van de regio, tekent het openbaar vervoernetwerk verder uit en stelt maatregelen voor de verbetering van de doorstroming, de verkeersveiligheid en het fietsbeleid voor. Het geeft een visie op de netwerken en knooppunten, formuleert oplossingsstrategieën en beschrijft ondersteunende maatregelen en acties. De link met het ruimtelijk beleid is daarbij een belangrijk onderdeel. 

De opmaak van het regionaal mobiliteitsplan bestaat uit drie stappen: 

  1. Oriëntatienota
  2. Synthesenota
  3. Actieplan

Als alles vlot verloopt wordt het regionale mobiliteitsplan afgerond tegen de zomer van 2021. Na afronding van het regionale mobiliteitsplan zal vanuit de vervoerregio de concrete uitvoering van de in het mobiliteitsplan geformuleerde acties ondersteund en opgevolgd worden. 

Participatie 

De Gentse Vervoerregio draagt participatie hoog in het vaandelIn de opbouw van het Regionaal Mobiliteitsplan betrekt dvervoerregioraad op regelmatige basis burgers, middenveld en andere belangrijke actoren. 

Een eerste kick off vond plaats op het mobiliteitsforum van 13 februari in Gent. Een 150-tal stakeholders werden daar geïnformeerd over Vervoerregio Gent en via workshops konden ze input geven op diverse thema’s. 

Betrokkenen die het proces nauwer willen volgen en tijd kunnen maken om vanuit hun expertise met ons dieper in te gaan op bepaalde thema’s, kunnen in het proces aansluiten bij de mobiliteitsateliers. 

Vervoerregioraad 

Elke vervoerregio heeft een vervoerregioraad die de invulling van basisbereikbaarheid bewaakt, stuurt en evalueert in die vervoerregio. 

In de vervoerregioraad komen de belangrijkste stakeholders uit alle bestuursniveaus samen. Alle gemeenten uit de regio zijn rechtstreeks vertegenwoordigd, door de burgemeester of de schepen van Mobiliteit. Het Departement Mobiliteit en Openbare Werken heeft de regierol. De andere betrokken Vlaamse mobiliteitsactoren zijn het Agentschap Wegen en Verkeer, De Lijn, De Werkvennootschap De Vlaamse Waterweg en het Agentschap Maritieme Toegang. Ten slotte participeren ook NMBS, Infrabel, het Departement Omgevingde Provincie Oost-Vlaanderen , North Sea Port, Projectbureau Gentse Kanaalzone, Mobiliteitsbedrijf Gent en Veneco in de raad.  
In elke vervoerregio wordt de voorzittersrol vervult door een vertegenwoordiger voorgedragen door de gemeenten, samen met het Departement Mobiliteit en Openbare Werken.  
In de Vervoerregio Gent is de politieke voorzitter Filip Watteeuw en is Jan Vermeulen de ondervoorzitter. 
Hannelore Deblaere is de voorzitter vanuit het Departement Mobiliteit en Openbare Werken. 
De vervoerregioraad is de cockpit voor het mobiliteitsbeleid in de vervoerregio. Niet alleen het openbaar of het collectieve vervoer, ook de voor- en natrajecten met (deel)fiets, (deel)auto en alle andere vervoersmodi worden gefaciliteerd. Daarnaast buigt de vervoerregioraad zich ook over de infrastructuur (wegen, fietswegen, …) en het goederenvervoer binnen de regio. 

Hier vind je de verslagen van de voorbije bijeenkomsten van de vervoerregioraad.